Gdy dziecko wyrasta z kolejnego fotelika, wielu rodziców zastanawia się, czy sama wysokość wystarczy, aby zrezygnować z podkładki. W Polsce decydujące znaczenie ma przede wszystkim wzrost, miejsce zajmowane w samochodzie oraz to, czy pas bezpieczeństwa prawidłowo układa się na ciele dziecka.
Najkrótsza odpowiedź brzmi 150 cm, ale przepisy przewidują wyjątek
- 150 cm to granica, po której dziecko może podróżować bez fotelika lub podkładki.
- Dziecko niższe musi korzystać z urządzenia przytrzymującego dopasowanego do wzrostu i masy ciała.
- Wyjątek od 135 cm dotyczy wyłącznie tylnego siedzenia i sytuacji, gdy nie można dobrać odpowiedniego urządzenia.
- Sam wiek dziecka, w tym ukończenie 12 lat, nie zwalnia z obowiązku korzystania z fotelika.
- Po osiągnięciu 150 cm dziecko nadal musi podróżować w prawidłowo zapiętych pasach.
Od jakiego wzrostu dziecko może jechać bez podkładki
Co do zasady dziecko może podróżować bez podkładki lub fotelika po osiągnięciu 150 cm wzrostu. Przepisy nie uzależniają tego obowiązku od wieku. Oznacza to, że zarówno dziesięciolatek, jak i nastolatek o wzroście 149 cm nadal powinien korzystać z odpowiedniego urządzenia przytrzymującego.
Do tej kategorii zalicza się nie tylko klasyczny fotelik, lecz także homologowaną podstawkę podwyższającą albo inne urządzenie przeznaczone do przewożenia dzieci. Musi ono odpowiadać wzrostowi i masie dziecka, a montaż powinien odbywać się zgodnie z instrukcją producenta.
Po przekroczeniu granicy 150 cm nie trzeba już stosować podkładki, ale nie oznacza to pełnej dowolności. Dziecko nadal zajmuje miejsce pasażera i musi korzystać z pasa bezpieczeństwa. Jeżeli pas przebiega po szyi albo układa się na brzuchu, sam wzrost nie gwarantuje jeszcze właściwej ochrony.
Dlaczego 135 cm nie oznacza automatycznej jazdy bez fotelika
W przepisach znajduje się wyjątek dotyczący dzieci mających co najmniej 135 cm, ale mniej niż 150 cm wzrostu. Takie dziecko może być przewożone na tylnym siedzeniu wyłącznie w pasach bezpieczeństwa, jeśli ze względu na jego masę i wzrost nie da się zastosować odpowiedniego fotelika lub innego urządzenia.
Nie jest to więc prosta zasada, że po osiągnięciu 135 cm każdy może od razu zrezygnować z podkładki. Najpierw trzeba sprawdzić, czy rzeczywiście nie istnieje urządzenie dopasowane do dziecka. W praktyce wyjątek najczęściej dotyczy starszych i cięższych dzieci, dla których trudno znaleźć fotelik mieszczący się w dopuszczalnym zakresie wagowym.
Ten przepis działa tylko na tylnym siedzeniu. Nie można powołać się na niego podczas przewożenia dziecka na przednim fotelu. Jeśli dziecko ma 140 cm i na przednim siedzeniu nie mieści się w dostępnej podkładce, nadal powinno korzystać z urządzenia przytrzymującego.
| Wzrost dziecka | Zasada przewozu |
|---|---|
| Poniżej 135 cm | Fotelik lub inne odpowiednie urządzenie przytrzymujące. |
| Od 135 do poniżej 150 cm | Co do zasady fotelik lub podkładka. Bez urządzenia tylko na tylnym siedzeniu, gdy nie można dobrać odpowiedniego rozwiązania. |
| 150 cm i więcej | Można podróżować bez fotelika, ale zawsze z zapiętym pasem bezpieczeństwa. |
Podkładka czy fotelik z oparciem
Podstawka podwyższająca może być legalnym rozwiązaniem, ale nie zawsze jest najlepszym wyborem. Jej zadaniem jest podniesienie dziecka tak, aby pas biodrowy przechodził przez miednicę, a pas piersiowy układał się na środku klatki piersiowej. Sama podkładka nie chroni jednak głowy i boków ciała tak dobrze jak fotelik z oparciem.
Ja przy wyborze kieruję się nie tylko tym, czy urządzenie mieści się w zakresie wzrostu zapisanym na etykiecie. Sprawdzam również, czy dziecko siedzi stabilnie, nie zsuwa się pod pasem i potrafi utrzymać prawidłową pozycję przez całą podróż. Jeśli wierci się, pochyla albo regularnie zapina pas pod pachą, fotelik z oparciem będzie rozsądniejszy.
Przeczytaj również: Sugerowane przejście dla pieszych - czy masz tu pierwszeństwo?
Jak sprawdzić ułożenie pasa
- Pas biodrowy powinien leżeć nisko, na kościach miednicy, a nie na brzuchu.
- Pas barkowy powinien przechodzić przez środek barku i klatki piersiowej, nie po szyi.
- Dziecko powinno opierać plecy o oparcie siedzenia.
- Kolana powinny zginać się na krawędzi siedziska, bez konieczności zsuwania się do przodu.
- Dziecko musi być w stanie zachować tę pozycję również podczas snu i gwałtownego hamowania.
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, nie rezygnowałbym jeszcze z podwyższenia. Praktyka pokazuje, że różnica kilku centymetrów w budowie ciała może całkowicie zmienić sposób działania pasa.
Najważniejsze wyjątki od obowiązku stosowania urządzenia
Poza wyjątkiem dotyczącym dziecka od 135 cm przepisy przewidują kilka szczególnych sytuacji. Obowiązek stosowania fotelika lub podkładki nie dotyczy przewozu dziecka taksówką, pojazdem Policji, Straży Granicznej lub straży miejskiej, a także specjalistycznym transportem sanitarnym.
Wyjątek może dotyczyć również dziecka posiadającego zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do przewożenia w foteliku albo innym urządzeniu. Taki dokument powinien spełniać wymagania określone w przepisach, dlatego samo ustne zalecenie lekarza nie musi wystarczyć podczas kontroli.
Osobna zasada dotyczy sytuacji, w której na tylnej kanapie przewożonych jest troje dzieci. Jeżeli dwoje z nich korzysta z zamontowanych urządzeń, a nie ma możliwości zainstalowania trzeciego, dziecko mające co najmniej 3 lata może podróżować obok, przypięte samym pasem. To rozwiązanie awaryjne, a nie wygodny sposób organizacji każdej podróży.
Przednie siedzenie, poduszka powietrzna i częste błędy
Dziecko niższe niż 150 cm przewożone na przednim siedzeniu musi korzystać z fotelika albo innego urządzenia przytrzymującego. Nie można zastąpić go samym pasem tylko dlatego, że dziecko jest starsze lub nie chce siedzieć z tyłu.
Jeżeli fotelik jest ustawiony tyłem do kierunku jazdy na przednim fotelu, poduszka powietrzna pasażera musi być wyłączona. Aktywna poduszka podczas zderzenia może spowodować bardzo poważne obrażenia, nawet jeśli fotelik został prawidłowo zamontowany.
Do najczęstszych błędów należą także jazda w grubej kurtce, prowadzenie pasa pod pachą oraz używanie przypadkowej poduszki bez odpowiednich oznaczeń. Zwykła poduszka z kanapy nie podnosi dziecka w kontrolowany sposób i może zwiększyć ryzyko wysunięcia się spod pasa.
Nie warto też zakładać, że krótki przejazd jest mniej ryzykowny. Wypadek może wydarzyć się kilka minut od domu, a prawidłowo dobrane urządzenie działa tylko wtedy, gdy jest używane podczas każdej podróży.
Co zrobić, gdy dziecko ma 148 cm
Dziecko o wzroście 148 cm nadal powinno korzystać z fotelika lub podkładki, chyba że spełnia warunki wyjątkowego przewozu na tylnym siedzeniu. Najbezpieczniej dobrać urządzenie, w którym pas przebiega prawidłowo, a dziecko może wygodnie siedzieć bez zsuwania się i pochylania.
Przy wzroście 150 cm można zrezygnować z urządzenia, ale przed pierwszą jazdą dobrze sprawdzić dopasowanie pasa. Jeśli jego dolna część nadal układa się na brzuchu, a górna dotyka szyi, rozsądne będzie pozostawienie podkładki jeszcze przez pewien czas, nawet gdy nie jest już bezwzględnie wymagana prawem.
Najważniejsza granica prawna to 150 cm, lecz granica bezpieczeństwa zależy także od proporcji ciała i zachowania dziecka. Podkładkę można odłożyć wtedy, gdy pas leży na miednicy i barku, dziecko siedzi stabilnie, a przepisy dotyczące miejsca przewozu nie przewidują dodatkowych ograniczeń.
